LÀM BẠN VỚI BẦU TRỜI

“LÀM BẠN VỚI BẦU TRỜI”

Với những ai mới “Làm bạn với bầu trời”, việc đầu tiên là trang bị cho mình một chiếc kính thiên văn phù hợp (có thể tự chế tạo riêng cho mình hoặc mua một chiếc kính thiên văn mới) cùng những phụ kiện theo kèm để có thể đến thăm nhà bạn “ngôi nhà bầu trời”. Bắt đầu đến gần “bầu trời đêm”, với những thiên thể thể dễ quan sát nhất. Từ đó ta có thể hiểu thêm về người bạn bầu trời của mình.

Vậy đâu là những thiên thể dễ quan sát nhất dành cho những người bạn mới của bầu trời – những nhà thiên văn học nghiệp dư?

 Mặt Trăng (The Moon)

Đây chắc chắn là thiên thể sáng nhất bầu trời đêm của chúng ta. Mặt Trăng – vệ tinh tự nhiên duy nhất của Trái Đất.

Với khoảng cách 384.000km thì Mặt Trăng cũng chính là vật thể gần chúng ta nhất, nơi duy nhất con người có thể đến được tính đến thời điểm này.

Mặt Trăng là vệ tinh tự nhiên duy nhất của Trái Đất, có kích thước lớn thứ 5 trong hệ Mặt Trời

 Kim tinh (Venus)

Kim tinh – Sao Kim – Sao Hôm – Sao Mai hay Venus tất cả tên trên đều là tên của “chị em song sinh” của Trái Đất.

Với kích thước bằng 90% Trái Đất và cũng là hành tinh gần Trái Đất nhất nên không có gì ngạc nhiên khi Kim tinh chính là hành tinh sáng nhất bầu trời đêm nếu không xét đến Mặt Trăng.

Tuy nhiên Sao Kim không phải một đối tượng tốt cho bạn quan sát bề mặt của nó như Sao Hỏa hay khí quyển như Sao Mộc.

Tất cả những gì bạn nhìn thấy chỉ là một quầng sáng màu vàng do bầu khí quyển dày và độc hại chứa đầy khí CO2 và những cơn mưa axit của nó. Bầu khí quyển này giúp cho Sao Kim có thể phản xã đến hơn 90% ánh sáng nên nó trở thành hành tinh sáng nhất bầu trời đêm.

Một điều đặc biệt nữa đến từ “chị em song sinh” của Trái Đất chính là hành tinh này cũng có những pha tròn, khuyết tương tự như Mặt Trăng. Đây chính là điểm hấp dẫn khi quan sát hành tinh này.

  Mộc tinh (Jupiter)

Mộc tinh hay còn gọi là Sao Mộc là hành tinh thứ 5 tính từ Mặt Trời, và là hành tinh kích thước lớn nhất trong hệ Mặt Trời. Được xếp vào nhóm hành tinh khí khổng lồ cùng Thổ tinh, Thiên Vương tinh, Hải Vương tinh. Bao quanh Mộc Tinh là một hệ thống vành đai mờ nhạt không thể nhìn thấy từ Trái Đất và một từ quyển mạnh.

Sao Mộc bị bao phủ vĩnh cửu các tầng mây chứa tinh thể amoniac và có thể amonium hiđrô sunfit và sắp xếp thành những dải mây khác nhau theo vĩ độ tạo thành những vết và dải nhiều màu sắc trên Sao Mộc. Với đường kính lớn cùng với tốc độ quay quá nhanh đã làm cho hành tinh này phình ra tại xích đạo.

“Người anh cả” này còn mang trên mình cơn bão hình oval khổng lồ đã tồn tại hàng trăm năm, đặc trưng trong khí quyển với tên gọi “vết đỏ lớn” ở bán cầu nam Sao Mộc. Một điều đặc biệt nữa là 4 mặt trăng Galileo của nó sẽ hiện lên trong chiếc kính thiên văn của bạn, thậm chí chỉ là một chiếc ống nhòm với độ phóng đại 15x đã có thể quan sát được.

 Thổ tinh (Saturn)

Thổ tinh thường được gọi là sao Thổ, là hành tinh thứ sáu trong hệ Mặt Trời sau Mộc tinh và cũng đứng sau một Mộc tinh về kích thước.

Sao Thổ được “trang bị” một hệ thống vành đai gồm 9 vành đai liên tục và 3 cung đứt đoạn.

Hình ảnh hành tinh có màu sắc trắng ngả vàng (vàng nhạt)  là do sự có mặt của các tinh thể amoniac trong tầng thượng quyển với những dải màu sắc giống như của Sao Mộc, nhưng những dải màu của Sao Thổ mờ hơn và rộng hơn tại xích đạo hành tinh.

Và nhớ đến hệ thống vành đai – đặc trưng nổi tiếng của hành tinh này nhé trong giống như chiếc mũ của những chàng cao bồi đúng không!

  Hỏa tinh (Mars)

Hỏa tinh với tên thường gọi là Sao Hỏa là hành tinh thứ tư từ Mặt Trời, và là “áp út” so về kích thước của các hành tinh trong Hệ Mặt Trời.

Nó thường được gọi với tên khác là “Hành tinh Đỏ”, do sắt ôxít có mặt rất nhiều trên bề mặt hành tinh làm cho bề mặt nó hiện lên với màu đỏ đặc trưng.

Khi đạt điểm cận địa nó sẽ là thiên thể sáng thứ 4 trên bầu trời đêm. Tuy nhiên do kích thước khá nhỏ, chỉ bằng 1/2 so với Trái Đất nên việc quan sát hành tinh này tương đối khó khăn hơn so với Mộc tinh và Thổ tinh.

Dải Ngân hà (Milky Way)

Dải Ngân hà chính là một thiên hà – một hệ thống lớn các thiên thể và vật chất liên kết với nhau bằng lực hấp dẫn, bao gồm sao, tàn dư sao, môi trường liên sao chứa khí, bụi vũ trụ và vật chất tối, một loại thành phần quan trọng nhưng chưa được hiểu rõ. Tất nhiên hệ Mặt Trời cùng với Trái Đất và chúng ta cũng nằm ở trong đó.

Một những đêm hè Dải Ngân hà hiện lên trên bầu trời đêm tạo thành một dải sao mờ trắng đục kéo dài theo hướng Đông Bắc xuống Tây Nam, đó cũng chính là khởi nguồn cho cái tên Milky Way của nó.


Một phần Dải Ngân hà, thiên hà chứa hệ Mặt Trời của chúng ta được chụp tại tỉnh Trà Vinh

Tinh vân

Tinh vân là những đám bụi tập hợp lại với nhau do hấp dẫn (thời gian và khối lượng chưa đủ để tạo thành một ngôi sao hay một thiên thể lớn) như trên đã nói. Tinh vân đôi khi cũng có thể là vật chất được phóng ra do sự kết thúc của một ngôi sao (các nova và supernova).

Trong hình ảnh có thể có: văn bản
🏆 “Tinh vân Great Orion (M42)” – Trần Hạ (Việt Nam) và David Nguyen (Australia)

 Những yếu tố ảnh hưởng đến việc quan sát:

  • Tình trạng ô nhiễm ánh sáng tại vị trí quan sát: Nếu vị trí quan sát bị ô nhiễm ánh sáng như ở trung tâm thành phố thì bạn chỉ có thể quan sát được Mặt Trăng và các hành tinh, rất khó lòng quan sát được những tinh vân, thiên hà, cụm sao và Milky Way.
  • Vị trí đối tượng cần quan sát: Bạn nên kiểm tra trên các ứng dụng mô phỏng bầu trời để xem vị trí của các đối tượng bạn muốn quan sát để đưa ra quyết định về địa điểm và thời gian quan sát phù hợp.
  • Tất nhiên yếu tố không thể thiếu chính là thời tiết.

Thiên văn học là việc nghiên cứu khoa học các thiên thể (như các ngôi sao, hành tinh, sao chổi, tinh vân, quần tinh, thiên hà,…) và các hiện tượng có nguồn gốc bên ngoài vũ trụ (như bức xạ vũ trụ). Nó nghiên cứu sự phát triển, tính chất vật lý, hóa học, khí tượng học, và chuyển động của các vật thể vũ trụ, cũng như sự hình thành và phát triển của vũ trụ.

Từ thế kỷ XX, lĩnh vực thiên văn học chuyên nghiệp được chia thành các nhánh quan sát và thực nghiệm. Thiên văn học quan sát chú trọng tới việc thu thập và phân tích dữ liệu, sử dụng các nguyên tắc cơ bản của vật lý. Thiên văn học lý thuyết định hướng theo sự phát triển các mô hình máy tính hay mô hình phân tích để miêu tả các vật thể và hiện tượng thiên văn. Hai lĩnh vực bổ sung cho nhau, thiên văn học lý thuyết tìm cách giải thích các kết quả quan sát, và việc quan sát lại thường được dùng để xác nhận các kết quả lý thuyết.

 Các nhà thiên văn học nghiệp dư đã đóng góp nhiều khám phá quan trọng cho thiên văn học, và thiên văn học là một trong số ít ngành khoa học nơi các nhà thiên văn nghiệp dư có thể đóng vai trò quan trọng, đặc biệt trong sự phát hiện và quan sát các hiện tượng thoáng qua. Biết đâu một ngày nào đó bạn sẽ được ghi tên vào danh sách những người đóng góp cho việc phát hiện ra vật hiện tượng nào đó, hay được đặt tên cho một sao chổi, tiểu hành tinh do bạn phát hiện ra.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *