Ngày 8 tháng 12 – Sao Hỏa ở vị trí xung đối

Hành tinh đỏ sẽ nằm ở vị trí gần Trái đất nhất và bề mặt của nó sẽ được Mặt trời chiếu sáng hoàn toàn. Nó sẽ sáng hơn bất kỳ thời điểm nào trong năm và có thể quan sát thấy suốt đêm. Đây là thời điểm tốt nhất để quan sát và chụp ảnh sao Hỏa. Một kính thiên văn cỡ trung bình sẽ cho phép bạn nhìn thấy một số chi tiết tối trên bề mặt màu cam của hành tinh.

Ngày 13, 14 tháng 12 – Mưa sao băng Geminids

Geminids là vua của các trận mưa sao băng. Nó được nhiều người coi là trận mưa lộng lẫy nhất trên bầu trời, tạo ra tới 120 sao băng mỗi giờ với vô vàn sắc màu vào lúc cực đại. Nó được tạo ra bởi các mảnh vụn do tiểu hành tinh 3200 Phaethon để lại, được phát hiện vào năm 1982. Trận mưa diễn ra hàng năm từ ngày 7 đến ngày 17 tháng 12. Cực đại của năm nay là vào đêm 13 rạng sáng ngày 14. Năm nay, trăng khuyết cuối tháng sẽ che khuất nhiều sao băng mờ. Nhưng mưa sao Geminids có số lượng lớn và sáng rực nên đây vẫn là một buổi trình diễn tuyệt vời. Người xem quan sát tốt nhất từ một vị trí tối sau nửa đêm. Các sao băng sẽ tỏa ra từ chòm sao Gemini, nhưng có thể xuất hiện ở bất cứ đâu trên bầu trời.

Ngày 21 tháng 12 – Sao Thủy đạt ly giác cực đại phía Đông

Sao Thủy đạt ly giác đông cực đại tại 20,1 độ so với Mặt trời. Đây là thời điểm tốt nhất để quan sát Sao Thủy vì nó sẽ nằm tại điểm cao nhất trên đường chân trời trong bầu trời buổi đêm. Hãy tìm hành tinh thấp trên bầu trời phía Tây ngay sau khi mặt trời lặn.

Ngày 22 tháng 12 – Đông chí

Đông chí xảy ra lúc 4:40 (giờ Việt Nam). Cực Nam của trái đất sẽ nghiêng về phía Mặt trời và Mặt trời sẽ đạt đến vị trí cực nam trên bầu trời, nằm ngay trên chí tuyến 23,44 độ vĩ nam. Đây là ngày đầu tiên của mùa đông (đông chí) ở Bắc bán cầu và ngày đầu tiên của mùa hè (Hạ chí) ở Nam bán cầu.

Ngày 21, 22 tháng 12 – Mưa sao băng Ursids

Ursids là một trận mưa sao băng nhỏ tạo ra khoảng 5-10 sao mỗi giờ. Nó được tạo ra bởi các hạt bụi do sao chổi Tuttle để lại, được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1790. Trận mưa diễn ra hàng năm từ ngày 17 đến 25 tháng 12. Cực đại năm nay vào đêm ngày 21, rạng sáng ngày 22. Năm nay, trăng non sẽ nhường lại bầu trời tối cho một màn trình diễn ngoạn mục. Người xem quan sát tốt nhất sẽ là ngay sau nửa đêm từ một địa điểm tối, xa ánh đèn thành phố. Các sao băng sẽ tỏa ra từ chòm sao Ursa Minor (Gấu Nhỏ), nhưng có thể xuất hiện ở bất cứ đâu trên bầu trời.

23 tháng 12 – Trăng mới

Mặt trăng sẽ nằm ở cùng phía Trái đất so với Mặt trời và sẽ không thể quan sát thấy trên bầu trời đêm. Giai đoạn này xảy ra lúc 17:17 (giờ Việt Nam). Đây là thời điểm tốt nhất trong tháng để quan sát các vật thể mờ nhạt như các thiên hà và các cụm sao chúng sẽ không bị ảnh hưởng bởi ánh trăng.

Xem thêm lịch thiên văn 2022 tại đây: https://thienvanhanoi.org/quan-sat-thien-van/lich-thien-van-nam-2022/

Hội Thiên văn Hà Nội (HAS)

Nhóm dịch thuật HAS

Biên tập: Diệu Linh

The post Lịch các sự kiện thiên văn tháng 12 năm 2022 appeared first on Thế giới thiên văn.

Khác với phim tài liệu khoa học dày đặc kiến thức, những bộ phim về du hành vũ trụ dạng phim điện ảnh sẽ mang đến cho bạn cảm nhận chân thực về về cuộc sống, ý chí, nghị lực của những người đảm đương sứ mệnh chinh phục không gian. 

Lưu ý: Ở danh sách này HAS chỉ tuyển chọn những bộ phim điện ảnh (chứ không phải phim tài liệu), được sản xuất trong thế kỉ 21 này, và có điểm IMDb từ mức khá trở lên (>6,0). Danh sách liệt kê theo thời gian bộ phim ra đời. Nội dung bài viết có thể tiết lộ một số tình tiết trong phim.

1. Moon (Mặt Trăng)

• Tựa Việt: Mặt Trăng
• Năm phát hành: 2009
• Quốc gia: Anh Quốc
• Thể loại: Chính kịch; Bí ẩn; Khoa học viễn tưởng
• Điểm IMDb: 7,9

https://youtu.be/vPUUo_W_vbY

Bộ phim kể về câu chuyện của phi hành gia Sam Bell, người làm việc một mình trên Mặt Trăng cùng với chiếc máy tính GERTY trong suốt 3 năm ròng. Nhiệm vụ của anh là khai thác chất Helium 3 sẵn có trên Mặt Trăng để giúp giải quyết các vấn đề năng lượng trên Trái Đất. Bộ phim nhận được đánh giá rất cao từ các nhà phê bình cũng như khán giả, đồng thời cũng nhận được nhiều giải thưởng danh giá.\

2. Gagarin: First in Space (Gagarin: Người đầu tiên bay vào vũ trụ)

• Tựa Việt: Người đầu tiên vào vũ trụ
• Năm phát hành: 2013
• Quốc gia: Liên bang Nga
• Thể loại: Du hành; Tiểu sử; Chính kịch; Lịch sử
• Điểm IMDb: 6,6

Ngày 12 tháng 4 năm 1961, tên lửa Vostok đưa Gagarin lên vũ trụ, trở thành người đầu tiên trong lịch sử nhân loại thực hiện được kỳ công đó. Bộ phim dài 108 phút này, bằng với thời gian Gagarin ở trên vũ trụ, sẽ đưa bạn ngược dòng thời gian trở lại Liên bang Xô viết. Tại đó, bạn sẽ gặp một cậu bé Gagarin có ước mơ chinh phục bầu trời ngay từ khi còn nhỏ, bạn sẽ gặp chàng thanh niên Gagarin tràn đầy sức mạnh tuổi trẻ, và bạn còn gặp người cha, người chồng Gagarin hết mực yêu thương gia đình.

3. Gravity (Trọng lực)

• Tựa Việt: Cuộc chiến không trọng lực
• Năm phát hành: 2013
• Quốc gia: Hoa Kỳ
• Thể loại: Khoa học viễn tưởng; Phim nhiều tình tiết gay cấn; Chính kịch
• Điểm IMDb: 7,7

Nếu ai bảo rằng phim về đề tài vũ trụ cần có những cảnh chiến đấu rực lửa, cần có những con quái vật khổng lồ, đĩa bay, tên lửa… thì mới hay được, có lẽ người đó chưa từng xem phim Gravity.

Trong phim, nữ tiến sĩ phụ trách y khoa tài năng Ryan Stone cùng với phi hành gia kỳ cựu Matt Kowalski cùng tham gia một sứ mệnh không gian. Tuy nhiên, trong một chuyến đi bộ trong không gian, thảm họa đã xảy ra khiến cho tàu con thoi bị phá hủy. Stone và Kowalsky hoàn toàn mắc kẹt trong không gian. Họ nhận ra rằng, cách duy nhất để trở về Trái Đất là phải tiến sâu hơn vào vũ trụ…

4. Interstellar (Liên sao)

• Tựa Việt: Du hành liên sao; Hố đen tử thần
• Năm phát hành: 2014
• Quốc gia: Hoa Kỳ
• Thể loại: Khoa học viễn tưởng; Thám hiểm; Chính kịch
• Điểm IMDb: 8,6

Trong tương lai Trái Đất chìm trong thảm họa, nạn đói và hạn hán. Con đường duy nhất đảm bảo cho tồn vong của nhân loại là Du hành liên sao. Các nhà khoa học phát hiện ra một lỗ sâu mới tiến vào Hệ Mặt trời, cho phép phi hành gia có thể đi qua đó để tới nơi không ai biết tới trước đây. Ai biết được, đó có thể là một hành tinh mới đủ điều kiện cho con người sinh sống…

Interstellar thực sự là một bộ phim du hành viễn tưởng đầy phấn khích, hồi hộp và không kém phần “xoắn não” người xem.

5. The Martian (Người Sao Hỏa)

• Tựa Việt: Người về từ Sao Hỏa
• Năm phát hành: 2015
• Quốc gia: Hoa Kỳ
• Thể loại: Khoa học viễn tưởng; Thám hiểm; Chính kịch
• Điểm IMDb: 8,0

Dạng phim sinh tồn trên hoang đảo hay một thành phố sau thảm họa hạt nhân không xa lạ gì với khán giả. Nhưng nếu nhân vật chính phải xoay xở duy trì sự sống trên một nơi xa lạ như … Sao Hỏa thì sao?

Khi các phi hành gia rời sao Hỏa, họ chẳng may bỏ lại Mark Watney vì cho rằng anh chàng đã chết sau trận bão dữ dội. Với lượng nhu yếu phẩm nghèo nàn còn lại, anh chàng phi hành gia phải dùng hết mọi khả năng để tìm cách sinh tồn trên hành tinh Đỏ. Trong khi đó trên Trái Đất, NASA sau khi biết tin Watney còn sống đang cố gắng không mệt mỏi để đưa anh chàng trở về nhà… Liệu mọi việc có thành công?

6. Hidden Figures (Những nhân vật thầm lặng)

• Tựa Việt: Bộ ba siêu việt
• Năm phát hành: 2016
• Quốc gia: Hoa Kỳ
• Thể loại: Tiểu sử; Lịch sử; Chính kịch
• Điểm IMDb: 7,8

Hidden Figures kể lại một câu chuyện ít người biết đến về ba người phụ nữ, Katherine Jonson, Dorothy Vaughan, và Mary Jackson – ba nhà khoa học Mỹ gốc Phi làm việc tại NASA.

Họ là những bộ não xuất chúng đứng đằng sau sứ mệnh đưa phi hành gia John Glenn bay lên quỹ đạo – đây là một thành tựu tuyệt vời trong những năm tháng khởi đầu Cuộc chạy đua chinh phục không gian. Hãy cùng dành 126 phút xem ba người phụ nữ này đã vượt qua sự phân biệt giới tính và kỳ thị chủng tộc thể nào mang đến thành công.

7. Salyut 7

• Tựa Việt: Sự cố trạm Salyut 7
• Năm phát hành: 2017
• Quốc gia: Liên bang Nga
• Thể loại: Hành động; Chính kịch; Lịch sử
• Điểm IMDb: 7,2

Hài hước, kịch tính và xúc động là ba tính từ phù hợp nhất để nói về bộ phim này. Và bạn cũng đừng quên ngắm nhìn cảnh đẹp vũ trụ đẹp đến nao lòng trong bộ phim.

Câ chuyện diễn ra tại Liên bang Xô-viết năm 1985. Sau khi mất liên lạc với trạm vũ trụ Salyut 7, phi hành gia Vladimir Fyodorov và  Viktor Alyokhin cố gắng tiếp cận trạm vũ trụ trống rỗng và lạnh giá này nhằm sửa chữa nó. Công việc càng trở nên quan trọng vì Hoa Kỳ đang có ý định chiếm lấy trạm vũ trụ này.

Trailer:  https://youtu.be/IIdP9sFvOHE

8. Spacewalker (Người đi bộ trong không gian)

• Tựa Việt: Cuộc chiến không gian
• Năm phát hành: 2017
• Quốc gia: Liên bang Nga
• Thể loại: Du hành; Chính kịch; Lịch sử
• Điểm IMDb: 7,3

So với Hoa Kỳ, Nga không phải là cường quốc về điện ảnh. Nhưng trong năm 2017, Nga đã giới thiệu hai bộ phim về du hành vũ trụ cực kỳ xuất sắc, không thua kém bất cứ bộ phim điện ảnh cùng đề tài nào của Hoa Kỳ, đó là phim Salyut 7 và Space walker.

Bộ phim Spacewalker kể lại một sự kiện lịch sử quan trọng của thế kỉ 20. Thời điểm đó, cuộc cạnh tranh chinh phục không gian giữa hai siêu cường Hoa Kỳ và Liên Xô đang vô cùng gay gắt. Liên Xô thực hiện một kế hoạch táo bạo nhằm đưa phi hành gia Alexei Leonov bước vào khoảng không vũ trụ. Một chuyến hành trình tràn ngập hiểm nguy, đầy những giây phút căng thẳng nghẹt thở đang chờ đợi người xem.

9. First Man (Người đầu tiên)

• Tựa Việt: Bước chân đầu tiên
• Năm phát hành: 2018
• Quốc gia: Hoa Kỳ
• Thể loại: Tiểu sử; Lịch sử; Chính kịch
• Điểm IMDb: 7,3

Không khó để bạn nhận ra bộ phim này kể về sự kiện đổ bộ lên Mặt Trăng của phi hành đoàn Apollo 11 vào năm 1969. Chuyên trang đánh giá phim điện ảnh  Rotten Tomatoes nhận xét: “Bộ phim First Man sử dụng phương thức tập trung vào cá nhân để thúc đẩy một cái nhìn về quá khứ, về một sự kiện cực kỳ quan trọng trong lịch sử nhân loại, dẫn dắt khán giả và một chuyến phiêu lưu kỳ thú trong không gian.”

Tham khảo IMDb, Wikipedia…

The post 9 BỘ PHIM ĐIỆN ẢNH HAY NHẤT VỀ DU HÀNH VŨ TRỤ appeared first on Thế giới thiên văn.

Một năm ánh sáng truyền đi khoảng 9,5 nghìn tỷ km hoặc 5,9 nghìn tỷ dặm. Vậy một hành tinh cách chúng ta 9,5 nghìn tỷ km thì ánh sáng chúng ta nhìn thấy từ hành tinh đó đã là ánh sáng của 1 năm trước.

Chúng ta có một ví dụ:

Từ một hành tinh nào đó cách chúng ta 65 triệu năm ánh sáng với kính viễn vọng đủ mạnh có thể nhìn thấy khủng long trên Trái Đất.

Năm ánh sáng thường hay được sử dụng nhất khi biểu diễn khoảng cách đến các sao hoặc đến những khoảng cách lớn hơn trong phạm vi thiên hà.

Các viết tắt và sử dụng bội số của năm ánh sáng là:

ly: một năm ánh sáng

Kly: một nghìn (kilo) năm ánh sáng (1.000 năm ánh sáng)

Mly: một triệu (mega) năm ánh sáng (1.000.000 năm ánh sáng)

Gly:  một tỷ (giga) năm ánh sáng (1.000.000.000 năm ánh sáng)

The post Năm ánh sáng là gì? appeared first on Thế giới thiên văn.

Thiên hà từ đâu mà có? Thiên hà là một hệ thống lớn các thiên thể và vật chất liên kết với nhau bằng lực hấp dẫn. Thiên hà chứa rất nhiều hành tinh, hệ sao, quần tinh và các loại đám mây liên sao. Ở giữa những thiên thể này là môi trường liên sao bao gồm khí, bụi và tia vũ trụ. Nghiên cứu gần đây ước tính con số này là 2 nghìn tỷ thiên hà trong vũ trụ quan sát được.

Các lỗ đen siêu khối lượng nằm tại trung tâm của hầu hết các thiên hà.

Các thiên hà có nhiều đặc điểm đa dạng từ các thiên hà lùn chứa vài triệu sao đến những thiên hà khổng lồ chứa hàng nghìn tỷ sao.

Cách nào mà các thiên hà đã hình thành trong vũ trụ ?

Minh họa thiên hà trẻ đang tích tụ vật chất

Đó là một câu hỏi có tầm quan trọng lớn trong ngành thiên văn học. Các lý thuyết có thể chia ra thành hai nhóm:

+ Trong lý thuyết từ trên – xuống: các tiền thiên hà hình thành đồng thời từ sự suy sụp của cấu trúc lớn diễn ra trong khoảng 100 triệu năm.

+ Trong lý thuyết từ dưới – lên:  các cấu trúc nhỏ như cụm sao cầu hình thành trước tiên, và rồi một số thiên thể thu hút chúng lại để tạo nên một thiên hà lớn hơn.

Có mấy loại thiên hà ?

Các thiên hà có ba kiểu hình thái chính: elip, xoắn ốc, và dị thường

Các kiểu thiên hà theo sơ đồ phân loại Hubble. Chữ E ký hiệu cho thiên hà elip; chữ S cho thiên hà xoắn ốc

Các thiên hà lớn nhất trong vũ trụ quan sát được là các thiên hà elip.Các nhà thiên văn học tin rằng nhiều thiên hà elip hình thành từ quá trình tương tác giữa các thiên hà. Kết quả của sự va chạm hay sáp nhập thiên hà dẫn tới chúng có thể lớn đến một kích thước khổng lồ

The post Thiên hà từ đâu mà có? Các loại thiên hà trong vũ trụ appeared first on Thế giới thiên văn.