Ngày 8 tháng 12 – Sao Hỏa ở vị trí xung đối

Hành tinh đỏ sẽ nằm ở vị trí gần Trái đất nhất và bề mặt của nó sẽ được Mặt trời chiếu sáng hoàn toàn. Nó sẽ sáng hơn bất kỳ thời điểm nào trong năm và có thể quan sát thấy suốt đêm. Đây là thời điểm tốt nhất để quan sát và chụp ảnh sao Hỏa. Một kính thiên văn cỡ trung bình sẽ cho phép bạn nhìn thấy một số chi tiết tối trên bề mặt màu cam của hành tinh.

Ngày 13, 14 tháng 12 – Mưa sao băng Geminids

Geminids là vua của các trận mưa sao băng. Nó được nhiều người coi là trận mưa lộng lẫy nhất trên bầu trời, tạo ra tới 120 sao băng mỗi giờ với vô vàn sắc màu vào lúc cực đại. Nó được tạo ra bởi các mảnh vụn do tiểu hành tinh 3200 Phaethon để lại, được phát hiện vào năm 1982. Trận mưa diễn ra hàng năm từ ngày 7 đến ngày 17 tháng 12. Cực đại của năm nay là vào đêm 13 rạng sáng ngày 14. Năm nay, trăng khuyết cuối tháng sẽ che khuất nhiều sao băng mờ. Nhưng mưa sao Geminids có số lượng lớn và sáng rực nên đây vẫn là một buổi trình diễn tuyệt vời. Người xem quan sát tốt nhất từ một vị trí tối sau nửa đêm. Các sao băng sẽ tỏa ra từ chòm sao Gemini, nhưng có thể xuất hiện ở bất cứ đâu trên bầu trời.

Ngày 21 tháng 12 – Sao Thủy đạt ly giác cực đại phía Đông

Sao Thủy đạt ly giác đông cực đại tại 20,1 độ so với Mặt trời. Đây là thời điểm tốt nhất để quan sát Sao Thủy vì nó sẽ nằm tại điểm cao nhất trên đường chân trời trong bầu trời buổi đêm. Hãy tìm hành tinh thấp trên bầu trời phía Tây ngay sau khi mặt trời lặn.

Ngày 22 tháng 12 – Đông chí

Đông chí xảy ra lúc 4:40 (giờ Việt Nam). Cực Nam của trái đất sẽ nghiêng về phía Mặt trời và Mặt trời sẽ đạt đến vị trí cực nam trên bầu trời, nằm ngay trên chí tuyến 23,44 độ vĩ nam. Đây là ngày đầu tiên của mùa đông (đông chí) ở Bắc bán cầu và ngày đầu tiên của mùa hè (Hạ chí) ở Nam bán cầu.

Ngày 21, 22 tháng 12 – Mưa sao băng Ursids

Ursids là một trận mưa sao băng nhỏ tạo ra khoảng 5-10 sao mỗi giờ. Nó được tạo ra bởi các hạt bụi do sao chổi Tuttle để lại, được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1790. Trận mưa diễn ra hàng năm từ ngày 17 đến 25 tháng 12. Cực đại năm nay vào đêm ngày 21, rạng sáng ngày 22. Năm nay, trăng non sẽ nhường lại bầu trời tối cho một màn trình diễn ngoạn mục. Người xem quan sát tốt nhất sẽ là ngay sau nửa đêm từ một địa điểm tối, xa ánh đèn thành phố. Các sao băng sẽ tỏa ra từ chòm sao Ursa Minor (Gấu Nhỏ), nhưng có thể xuất hiện ở bất cứ đâu trên bầu trời.

23 tháng 12 – Trăng mới

Mặt trăng sẽ nằm ở cùng phía Trái đất so với Mặt trời và sẽ không thể quan sát thấy trên bầu trời đêm. Giai đoạn này xảy ra lúc 17:17 (giờ Việt Nam). Đây là thời điểm tốt nhất trong tháng để quan sát các vật thể mờ nhạt như các thiên hà và các cụm sao chúng sẽ không bị ảnh hưởng bởi ánh trăng.

Xem thêm lịch thiên văn 2022 tại đây: https://thienvanhanoi.org/quan-sat-thien-van/lich-thien-van-nam-2022/

Hội Thiên văn Hà Nội (HAS)

Nhóm dịch thuật HAS

Biên tập: Diệu Linh

The post Lịch các sự kiện thiên văn tháng 12 năm 2022 appeared first on Thế giới thiên văn.

Khác với phim tài liệu khoa học dày đặc kiến thức, những bộ phim về du hành vũ trụ dạng phim điện ảnh sẽ mang đến cho bạn cảm nhận chân thực về về cuộc sống, ý chí, nghị lực của những người đảm đương sứ mệnh chinh phục không gian. 

Lưu ý: Ở danh sách này HAS chỉ tuyển chọn những bộ phim điện ảnh (chứ không phải phim tài liệu), được sản xuất trong thế kỉ 21 này, và có điểm IMDb từ mức khá trở lên (>6,0). Danh sách liệt kê theo thời gian bộ phim ra đời. Nội dung bài viết có thể tiết lộ một số tình tiết trong phim.

1. Moon (Mặt Trăng)

• Tựa Việt: Mặt Trăng
• Năm phát hành: 2009
• Quốc gia: Anh Quốc
• Thể loại: Chính kịch; Bí ẩn; Khoa học viễn tưởng
• Điểm IMDb: 7,9

https://youtu.be/vPUUo_W_vbY

Bộ phim kể về câu chuyện của phi hành gia Sam Bell, người làm việc một mình trên Mặt Trăng cùng với chiếc máy tính GERTY trong suốt 3 năm ròng. Nhiệm vụ của anh là khai thác chất Helium 3 sẵn có trên Mặt Trăng để giúp giải quyết các vấn đề năng lượng trên Trái Đất. Bộ phim nhận được đánh giá rất cao từ các nhà phê bình cũng như khán giả, đồng thời cũng nhận được nhiều giải thưởng danh giá.\

2. Gagarin: First in Space (Gagarin: Người đầu tiên bay vào vũ trụ)

• Tựa Việt: Người đầu tiên vào vũ trụ
• Năm phát hành: 2013
• Quốc gia: Liên bang Nga
• Thể loại: Du hành; Tiểu sử; Chính kịch; Lịch sử
• Điểm IMDb: 6,6

Ngày 12 tháng 4 năm 1961, tên lửa Vostok đưa Gagarin lên vũ trụ, trở thành người đầu tiên trong lịch sử nhân loại thực hiện được kỳ công đó. Bộ phim dài 108 phút này, bằng với thời gian Gagarin ở trên vũ trụ, sẽ đưa bạn ngược dòng thời gian trở lại Liên bang Xô viết. Tại đó, bạn sẽ gặp một cậu bé Gagarin có ước mơ chinh phục bầu trời ngay từ khi còn nhỏ, bạn sẽ gặp chàng thanh niên Gagarin tràn đầy sức mạnh tuổi trẻ, và bạn còn gặp người cha, người chồng Gagarin hết mực yêu thương gia đình.

3. Gravity (Trọng lực)

• Tựa Việt: Cuộc chiến không trọng lực
• Năm phát hành: 2013
• Quốc gia: Hoa Kỳ
• Thể loại: Khoa học viễn tưởng; Phim nhiều tình tiết gay cấn; Chính kịch
• Điểm IMDb: 7,7

Nếu ai bảo rằng phim về đề tài vũ trụ cần có những cảnh chiến đấu rực lửa, cần có những con quái vật khổng lồ, đĩa bay, tên lửa… thì mới hay được, có lẽ người đó chưa từng xem phim Gravity.

Trong phim, nữ tiến sĩ phụ trách y khoa tài năng Ryan Stone cùng với phi hành gia kỳ cựu Matt Kowalski cùng tham gia một sứ mệnh không gian. Tuy nhiên, trong một chuyến đi bộ trong không gian, thảm họa đã xảy ra khiến cho tàu con thoi bị phá hủy. Stone và Kowalsky hoàn toàn mắc kẹt trong không gian. Họ nhận ra rằng, cách duy nhất để trở về Trái Đất là phải tiến sâu hơn vào vũ trụ…

4. Interstellar (Liên sao)

• Tựa Việt: Du hành liên sao; Hố đen tử thần
• Năm phát hành: 2014
• Quốc gia: Hoa Kỳ
• Thể loại: Khoa học viễn tưởng; Thám hiểm; Chính kịch
• Điểm IMDb: 8,6

Trong tương lai Trái Đất chìm trong thảm họa, nạn đói và hạn hán. Con đường duy nhất đảm bảo cho tồn vong của nhân loại là Du hành liên sao. Các nhà khoa học phát hiện ra một lỗ sâu mới tiến vào Hệ Mặt trời, cho phép phi hành gia có thể đi qua đó để tới nơi không ai biết tới trước đây. Ai biết được, đó có thể là một hành tinh mới đủ điều kiện cho con người sinh sống…

Interstellar thực sự là một bộ phim du hành viễn tưởng đầy phấn khích, hồi hộp và không kém phần “xoắn não” người xem.

5. The Martian (Người Sao Hỏa)

• Tựa Việt: Người về từ Sao Hỏa
• Năm phát hành: 2015
• Quốc gia: Hoa Kỳ
• Thể loại: Khoa học viễn tưởng; Thám hiểm; Chính kịch
• Điểm IMDb: 8,0

Dạng phim sinh tồn trên hoang đảo hay một thành phố sau thảm họa hạt nhân không xa lạ gì với khán giả. Nhưng nếu nhân vật chính phải xoay xở duy trì sự sống trên một nơi xa lạ như … Sao Hỏa thì sao?

Khi các phi hành gia rời sao Hỏa, họ chẳng may bỏ lại Mark Watney vì cho rằng anh chàng đã chết sau trận bão dữ dội. Với lượng nhu yếu phẩm nghèo nàn còn lại, anh chàng phi hành gia phải dùng hết mọi khả năng để tìm cách sinh tồn trên hành tinh Đỏ. Trong khi đó trên Trái Đất, NASA sau khi biết tin Watney còn sống đang cố gắng không mệt mỏi để đưa anh chàng trở về nhà… Liệu mọi việc có thành công?

6. Hidden Figures (Những nhân vật thầm lặng)

• Tựa Việt: Bộ ba siêu việt
• Năm phát hành: 2016
• Quốc gia: Hoa Kỳ
• Thể loại: Tiểu sử; Lịch sử; Chính kịch
• Điểm IMDb: 7,8

Hidden Figures kể lại một câu chuyện ít người biết đến về ba người phụ nữ, Katherine Jonson, Dorothy Vaughan, và Mary Jackson – ba nhà khoa học Mỹ gốc Phi làm việc tại NASA.

Họ là những bộ não xuất chúng đứng đằng sau sứ mệnh đưa phi hành gia John Glenn bay lên quỹ đạo – đây là một thành tựu tuyệt vời trong những năm tháng khởi đầu Cuộc chạy đua chinh phục không gian. Hãy cùng dành 126 phút xem ba người phụ nữ này đã vượt qua sự phân biệt giới tính và kỳ thị chủng tộc thể nào mang đến thành công.

7. Salyut 7

• Tựa Việt: Sự cố trạm Salyut 7
• Năm phát hành: 2017
• Quốc gia: Liên bang Nga
• Thể loại: Hành động; Chính kịch; Lịch sử
• Điểm IMDb: 7,2

Hài hước, kịch tính và xúc động là ba tính từ phù hợp nhất để nói về bộ phim này. Và bạn cũng đừng quên ngắm nhìn cảnh đẹp vũ trụ đẹp đến nao lòng trong bộ phim.

Câ chuyện diễn ra tại Liên bang Xô-viết năm 1985. Sau khi mất liên lạc với trạm vũ trụ Salyut 7, phi hành gia Vladimir Fyodorov và  Viktor Alyokhin cố gắng tiếp cận trạm vũ trụ trống rỗng và lạnh giá này nhằm sửa chữa nó. Công việc càng trở nên quan trọng vì Hoa Kỳ đang có ý định chiếm lấy trạm vũ trụ này.

Trailer:  https://youtu.be/IIdP9sFvOHE

8. Spacewalker (Người đi bộ trong không gian)

• Tựa Việt: Cuộc chiến không gian
• Năm phát hành: 2017
• Quốc gia: Liên bang Nga
• Thể loại: Du hành; Chính kịch; Lịch sử
• Điểm IMDb: 7,3

So với Hoa Kỳ, Nga không phải là cường quốc về điện ảnh. Nhưng trong năm 2017, Nga đã giới thiệu hai bộ phim về du hành vũ trụ cực kỳ xuất sắc, không thua kém bất cứ bộ phim điện ảnh cùng đề tài nào của Hoa Kỳ, đó là phim Salyut 7 và Space walker.

Bộ phim Spacewalker kể lại một sự kiện lịch sử quan trọng của thế kỉ 20. Thời điểm đó, cuộc cạnh tranh chinh phục không gian giữa hai siêu cường Hoa Kỳ và Liên Xô đang vô cùng gay gắt. Liên Xô thực hiện một kế hoạch táo bạo nhằm đưa phi hành gia Alexei Leonov bước vào khoảng không vũ trụ. Một chuyến hành trình tràn ngập hiểm nguy, đầy những giây phút căng thẳng nghẹt thở đang chờ đợi người xem.

9. First Man (Người đầu tiên)

• Tựa Việt: Bước chân đầu tiên
• Năm phát hành: 2018
• Quốc gia: Hoa Kỳ
• Thể loại: Tiểu sử; Lịch sử; Chính kịch
• Điểm IMDb: 7,3

Không khó để bạn nhận ra bộ phim này kể về sự kiện đổ bộ lên Mặt Trăng của phi hành đoàn Apollo 11 vào năm 1969. Chuyên trang đánh giá phim điện ảnh  Rotten Tomatoes nhận xét: “Bộ phim First Man sử dụng phương thức tập trung vào cá nhân để thúc đẩy một cái nhìn về quá khứ, về một sự kiện cực kỳ quan trọng trong lịch sử nhân loại, dẫn dắt khán giả và một chuyến phiêu lưu kỳ thú trong không gian.”

Tham khảo IMDb, Wikipedia…

The post 9 BỘ PHIM ĐIỆN ẢNH HAY NHẤT VỀ DU HÀNH VŨ TRỤ appeared first on Thế giới thiên văn.

Dù có hay chưa có thì mọi người nhớ tìm đến những nơi có thể quan sát bầu trời đêm tốt, ít ô nhiễm ánh sáng nhé.

Vì mùa đông sắp tới sẽ có nhiều đối tượng nổi tiếng đẹp say lòng đấy.

Tam giác mùa đông (Winter Triangle)

Tam giác mùa đông là một mảng sao (Asterism) được hình thành từ ba trong những ngôi sao sáng nhất trên bầu trời mùa đông. Nó là một tam giác đều, do tưởng tượng được vẽ trên Thiên cầu, với các đỉnh xác định của nó lần lượt là: Sirius , Betelgeuse và Procyon. Các ngôi sao này thuộc ba chòm sao lần lượt là  Canis Major , Orion và Canis Minor.

Tam giác mùa Đông:
– Sirius (chòm Canis Major – Đại Khuyển)
– Betelgeuse (chòm Orion – Thợ Săn)
– Procyon (chòm Canis Minor – Tiểu Khuyển)

Khi nói đến Tam giác mùa đông, có nghĩa là bạn sẽ thấy nó rõ ràng nhất vào mùa đông. Đặc điểm nổi bật của tam giác mùa đông có lẽ là chòm sao Orion và chòm Đại khuyển (Canis Major). Bạn có thể bắt đầu quan sát được nhóm sao này ở hướng Đông sau khi mặt trời lặn. Các chòm sao chứa tam giác mùa đông sẽ xuất hiện gần đường chân trời, bắt đầu di chuyển lên trên đỉnh đầu vào nửa đêm và lặn dần về hướng Tây lúc gần sáng.

Một ít thông tin về 3 ngôi sao Betelgeuse, Sirius và Procyon:

• Sao Betelgeuse là một sao khổng lồ đỏ và là ngôi sao sáng thứ hai trong chòm sao Orion. Ngôi sao này có cấp sao biểu kiến thay đổi từ 0,2 đến 1,2. Nó có màu đỏ nổi bật. Bạn có thể dễ dàng nhận ra nó trong rất nhiều ngôi sao xung quanh, nhờ màu đỏ đặc trưng. Hiện tại ngôi sao đang ở giai đoạn cuối của quá trình tiến hóa sao, Betelgeuse có thể sẽ nổ tung thành siêu tân tinh trong thời gian tới.
• Sao Sirius hay còn gọi là sao Thiên Lang, nổi tiếng là ngôi sao sáng nhất bầu trời đêm với cấp sao biểu kiến là -1,46. Thậm chí, nó còn sáng gấp 2 lần so với Canopus – ngôi sao sáng thứ 2 trên bầu trời đêm.
• Sao Procyon sáng thứ tám trên bầu trời đêm với cấp sao biểu kiến là 0,34.

Một ít thần thoại

–  Chòm sao Orion ( Thợ Săn) mình đã có một bài viết khá chi tiết về một số đặc điểm nổi bật và thần thoại xung quanh chòm sao này.

Mọi người tìm đọc lại nhé: https://thegioithienvan.com/chom-sao-orion-chang-tho-san-cua-mua-dong/

–  Chòm sao Canis Major ( Đại Khuyển):

Theo một số câu chuyện bên Phương Tây, chòm sao này đại diện cho Laelaps, quà tặng từ Zeus đến Europa, hay là chó săn của Procris. Nó rất nổi tiếng nhờ tốc độ và Zeus đã đưa nó lên bầu trời. Đại Khuyển (Canis Major) còn được coi là chó săn của Orion. Nó đang đuổi theo thỏ rừng Lepus (chòm sao Thiên Thố) hay giúp đỡ Orion, chi tiết được Aratos, Homer và Hesiod đề cập tới trong các tác phẩm.

–  Chòm sao Canis Minor (Tiểu Khuyển):

Trong một phiên bản thần thoại, chòm sao này được cho là đại diện cho Maera, con chó của người sản xuất rượu vang Icarius không may mắn. Ông đã bị những người bạn bè của mình giết hại. Những người bạn của ông chưa từng thưởng thức rượu và họ nhầm lẫn trạng thái say của mình với âm mưu ông Icarius muốn ám sát họ. Cả con gái và con chó đã rất đau buồn trước cái chết của Icarius. Erigone đã treo cổ tự tử và con chó nhảy xuống một vách đá. Zeus sau đó đã đặt hình ảnh của họ lên bầu trời.

Đối tượng quan sát khác

Trong vùng tam giác mùa đông này, cũng không có đối tượng gì nổi bật. Tuy nhiên mình xin đề xuất cho bạn, có thể tìm hiểu Tinh vân Mân Khôi hay Tinh vân Nơ thắt Hoa Hồng (hay NGC 2237).

Tinh vân này nằm ở biên của một đám mây phân tử khổng lồ trong chòm sao Kỳ Lân (Monoceros). Nó cũng nằm về phía bên trái của ngôi sao Betelgeuse đỏ cam. Tuy vậy, tinh vân này rất khó để quan sát được vì nó là một tinh vân phát xạ.

Kết:

Như vậy, bài viết này mình đã giới thiệu với mọi người về Tam giác mùa đông, một mảng sao sáng nổi tiếng trên bầu trời mùa đông. Bên cạnh đó là một số thần thoại về các chòm sao liên quan.

Trong bài viết sau, chúng ta sẽ cùng đi tìm hiểu một mảng sao khác: Lục giác mùa đông, cực kỳ nổi tiếng nhé.

The post Tam giác mùa đông (Winter Triangle) appeared first on Thế giới thiên văn.

Và mùa đông lại mang đến cho chúng ta nhiều chòm sao xinh đẹp, nổi bật nhờ những ngôi sao sáng chói.

Trong đó không thể không kể đến Chòm sao Orion – chàng thợ săn nổi tiếng nhất nhì trên bầu trời đêm.

Chòm sao có rất nhiều điều thú vị, còn được xem là chiếc chìa khóa trên bầu trời đêm mùa đông. Hãy cùng Thế Giới Thiên Văn tìm hiểu dần trong bài viết dưới đây nhé.

Chòm sao Orion (Lạp Hộ)

Orion được dịch sang tiếng Hán là Lạp Hộ(獵戸) nghĩa là Thợ Săn, chính là tên chòm sao chúng ta sẽ cùng tìm hiểu trong bài viết này. Vì thế, dù gọi với tên Orion, Lạp Hộ hay Thợ Săn cũng đều chỉ chòm sao này.

Chòm sao Orion có hình dạng giống như đồng hồ cát, đại diện cho thân người của chàng thợ săn Orion trong thần thoại Hy Lạp, cùng với chiếc Thắt lưng Orion và Thanh gươm Orion nổi tiếng. Những ngôi sao sáng nhất của chòm sao này là Rigel và Betelgeuse, vinh dự nằm trong số 10 ngôi sao sáng nhất bầu trời. Cả hai đều là những sao siêu khổng lồ và nằm trong số những ngôi sao có cấp sao biểu kiến I cách xa Trái Đất nhất.

Hai trong số những ngôi sao thuộc chiếc Thắt lưng Orion – Alnilam và Alnitak – cũng là các sao siêu khổng lồ. Còn lại, ngôi sao thứ 3 (Mintaka) lại là một hệ đa sao.

Thanh gươm Orion được mô tả là giắt trên thắt lưng của chàng thợ săn. Thiên thể ở giữa trông giống như một ngôi sao dưới mắt thường, nhưng thực tế đó là tinh vân Orion cực kỳ nổi tiếng – một trong những tinh vân sáng nhất Nó được biết đến nhiều nhất và cũng được chụp ảnh nhiều nhất trên bầu trời.

Tinh vân Orion (M42), vùng hình thành sao khổng lồ gần Hệ Mặt Trời nhất, có thể nhìn thấy bằng mắt thường mặc dù tinh vân này nằm cách Trái Đất 1344 năm ánh sáng.

Một ít thần thoại

Có nhiều phiên bản khác nhau của các câu chuyện xung quanh chàng thợ săn Orion trong Thần thoại Hy Lạp.

Nổi bật trong đó là chuyện về anh thợ săn tên Orion tự cho mình là người thợ săn vĩ đại nhất thế giới (hoặc không biết đó có phải là lời đồn ác ý từ đâu ra).  Hera – vợ của thần Zeus, nghe được điều này và đã cho một con bọ cạp xuống giết Orion. Orion bị con bọ cạp dùng nọc đốt chết. Thần Zeus cảm thấy thương tiếc cho Orion và đã đặt chàng trên bầu trời trở thành một chòm sao mà chúng ta vẫn biết. Con bọ cạp cũng được đưa lên trời, trở thành chòm sao Bọ Cạp (Scorpius) cũng cực kỳ nổi tiếng.

Một điều thú vị là 2 chòm sao này nằm ở 2 vị trí đối diện trên bầu trời. Tức là khi chòm Orion mọc thì chòm Bọ Cạp lại lặn mất và ngược lại. Vì thế hai kẻ thù này không bao giờ nhìn thấy nhau.

Một câu chuyện khác kể rằng, Orion đã phải lòng với 7 chị em Pleiades. Chàng cứ mãi theo đuổi Pleiades, cuối cùng thần Zeus đã cho cả hai lên bầu trời. Pleiades từ đó được đặt tên cho một cụm sao với 7 ngôi sao trong chòm sao Kim Ngưu.

Một điểm thú vị nữa là, chòm sao Kim Ngưu luôn mọc trước chòm Orion nên ta thấy chàng thợ săn như đang đuổi theo 7 chị em xinh đẹp Pleiades.

Như vậy, thần thoại xung quanh chòm Orion có thể có nguồn gốc từ các vị trí tương đối của các chòm sao xung quanh nó trên bầu trời.

3 ngôi sao tương đối thẳng hàng – chiếc Thắt lưng của Orion

Bạn sẽ khá bất ngờ khi biết thêm về khu vực này.

Hai trong số những ngôi sao thuộc chiếc Thắt lưng Orion – Alnilam và Alnitak – cũng là các sao siêu khổng lồ. Ngôi sao thứ 3 là Mintaka lại là một hệ đa sao. Ba vì sao tạo nên thắt lưng Orion đều thuộc quần thể OB1b. Tức là chúng hình thành trong cùng một đám mây phân tử và có cùng chung một xu hướng dịch chuyển. Chính nhờ thế mà hình dạng của mảng sao này không có gì thay đổi kể từ thời cổ đại.

Nói về thời cổ đại, nền văn minh Ai Cập cổ đại có rất nhiều thần thoại liên quan tới 3 ngôi sao này. Thậm chí, những giả thuyết đưa ra về mối liên hệ của Orion và các Kim tự tháp trên cao nguyên Giza đưa ra rằng chúng trùng với các vị trí 3 ngôi sao trên chiếc thắt lưng của Orion. Giả thuyết này lần đầu tiên được Robert Bauval đưa ra vào năm 1983.

Trong dân gian Việt Nam, ba ngôi sao được nói ở trên được gọi là sao Cày hoặc sao Lưỡi Cày, bốn ngôi sao ở bốn góc của chòm sao Orion là Betelgeuse, Bellatrix, Rigel và Saiph thì được ví như bốn góc của một thửa ruộng vuông có cái lưỡi cày cắm ở giữa.

Đấy, bạn đã thấy nhiều điều bất ngờ và thú vị chưa.

Chiếc chìa khóa của bầu trời đêm mùa đông

Một lợi thế cực kỳ to lớn đến từ chòm sao Orion dành cho các bạn mới bắt đầu quan sát thiên văn: những ngôi sao trong chòm sao đều là những ngôi sao rất sáng. Vì thế, nó rất hữu ích trong việc làm mốc để xác định các chòm sao, ngôi sao xung quanh.

Cụ thể như sau, các bạn có thể ghi chú lại để thực hành quan sát nhé:

• Bằng cách kéo một đường thẳng tưởng tượng từ 3 ngôi sao thắt lưng về phía Đông Nam, đường thẳng này sẽ đi qua ngôi sao Sirius trong chòm Đại Khuyển (Canis Major).
• Ngược lại, khi kéo một đường thẳng từ 3 ngôi sao về phía Tây Bắc, đường này gần như đi qua ngôi sao Aldebaran và cụm sao Pleiades (M45) trong chòm Kim Ngưu (Taurus).
• Kéo một đường thẳng qua hai ngôi sao Betelgeuse và Bellatrix (2 bên vai của Thợ Săn) về phía Đông, cho biết hướng của ngôi sao Procyon trong chòm sao Tiểu Khuyển (Canis Minor).
• Một đường thẳng nối từ Rigel qua Betelgeuse sẽ chỉ ra hướng của 2 ngôi sao Castor và Pollux trong chòm sao Song Tử (Gemini).

Kết :

Bài viết lần này Thế Giới Thiên Văn đã cùng mọi người bổ sung thêm một số kiến thức về chòm sao nổi tiếng nhất nhì bầu trời đêm – Chòm Orion. Ở bài viết sau, chúng ta sẽ lại nói về những chòm sao mùa đông nổi tiếng khác.

Nếu có ý kiến đóng góp, mọi người để lại dưới phần bình luận nhé!

Hy vọng mọi người sẽ tìm hiểu nhiều kiến thức thiên văn hơn, dưới góc nhìn khách quan và tôn trọng mọi người.

The post Chòm sao Orion: Chàng thợ săn của mùa đông appeared first on Thế giới thiên văn.

 “Tự làm thì ghé Thế Giới Thiên Văn, không tự làm thì ghé Thế Giới Thiên Văn.”

Mua một chiếc kính thiên văn hoàn chỉnh, chỉ cần ghé Thế Giới Thiên Văn lựa ra một chiếc phù hợp nhất và liên hệ:

Hotline: 0987.9977.69 – 0936.197.577
Zalo: 0987997769
Email: thegioithienvan@gmail.com
Chi nhánh 1: Số 8, ngách 39, ngõ 68, Q.Cầu Giấy, Hà Nội
Chi nhánh 2:  86/7, Thích Quảng Đức, Q.Phú Nhuận, Tp.HCM

Và tự làm kính thiên văn cũng chỉ cần ghé Thế Giới Thiên Văn và làm theo hướng dẫn dưới đây:

 Hỗ trợ tư vấn:
Hotline: 0987.9977.69 – 0936.197.577
Zalo: 0987997769
Email: thegioithienvan@gmail.com
Chi nhánh 1: Số 8, ngách 39, ngõ 68, Q.Cầu Giấy, Hà Nội
Chi nhánh 2: Hẻm 86/7, Thích Quảng Đức, Q.Phú Nhuận, Tp.HCM
——————————————————————————-

Hướng dẫn tự làm ra 1 chiếc kính thiên văn (Anh Chương – Hội Thiên Văn Nghiệp Dư  Hà Nội HAS)

Bao gồm các loại kính: D60f900 – D70f900 – D80f900

 Bài viết hôm nay chỉ cập nhật Kính thiên văn khúc xạ D60F900

 Đôi điều về … ống nhựa PVC:
Ống nhựa PVC là một loại nguyên vật liệu khá lý tưởng để chế tạo Kính thiên văn kiểu handmade vì nó rẻ tiền, dễ kiếm, dễ gia công. Ống PVC được nhiều hãng khác nhau sản xuất và có nhiều cỡ khác nhau, nhưng đều có chuẩn (kích thước) chung là 21 – 27 – 34 – 42 – 48 – 60 – 76 – 90 – 110 – 140 – 160… (mm). Với mỗi một chuẩn lại có nhiều cỡ dày mỏng khác nhau, ký hiệu là C0 – C1 – C2… Để có thể lắp ghép thành công 1 kính thiên văn chắc chắn và … đẹp, chúng ta cần nắm rõ độ dày mỏng của các cỡ ống khác nhau và phối ghép chúng với nhau một cách hợp lý.

 Phần I. Chuẩn bị dụng cụ và hướng dẫn Kỹ thuật cắt, ghép ống nhựa PVC

 1. Chuẩn bị các loại dụng cụ, nguyên vật liệu cơ bản:
Để tự làm Kính thiên văn, chúng ta cần khá nhiều loại dụng cụ, nguyên liệu khác nhau, nói chung là có càng nhiều dụng cụ thì việc làm kính càng thuận tiện. Làm kính thiên văn Khúc xạ thì yêu cầu về dụng cụ đơn giản hơn so với kính thiên văn Phản xạ. Để làm kính thiên văn khúc xạ, các bạn cần chuẩn bị một số dụng cụ, nguyên vật liệu sau:
– 1 cái Thước nhỏ (khoảng 20-25cm)
– 1 cái Cưa sắt (hoặc lưỡi cưa sắt)
– 1 cái Giũa (loại to càng tốt)
– 1 Dùi nhọn (hoặc khoan tay càng tốt)
– 1 Con dao nhỏ + 1 Cái kéo nhỏ
– 25cm giấy ráp cốt vải (lưu ý không nên dùng giấy ráp thường vì không bền, mau rách)
– 1 Dải bìa cứng rộng khoảng 4-5cm (tốt nhất là màu trắng) dài khoảng 25cm
– 1 Bút dạ dầu đầu kim cỡ 0,7mm
– 01 bình xịt sơn đen không bóng
Hình ảnh:

 2. Hướng dẫn kỹ thuật cắt ống nhựa PVC:
Để có được 1 chiếc kính thiên văn đẹp, hoàn chỉnh, chúng ta cần phải cắt ống nhựa sao cho vết cắt phải mịn, phẳng, đảm bảo vuông góc với thân ống nhựa. Sau đây chúng tôi sẽ hướng dẫn các bạn kỹ thuật cắt ống nhựa PVC cơ bản, phương pháp này được sử dụng chung cho hầu hết mọi loại ống nhựa PVC và cũng được giới thiệu cho mọi học viên trong các lớp dạy chế tạo kính thiên văn của HAS.
 Bước 1: Vệ sinh, lau chùi sạch sẽ ống nhựa.
 Bước 2. Xác định vị trí cắt ống, sau đó vẽ 1 vòng tròn lấy dấu trên thân ống tại vị trí cắt ống như minh hoạ trong hình:

Lấy dấu là công đoạn vô cùng quan trọng khi cắt ống, nó đảm bảo cho việc cắt ống được phẳng và chính xác. Để lấy được dấu như hình trên, chúng ta cần 1 dải bìa và 1 bút dạ dầu đầu kim, cách làm tuần tự như sau:

+ Dùng dải bìa quấn 1 vòng quanh thân ống nhựa như trong hình, đặc biệt lưu ý mép dải bìa chỗ tiếp ráp nhau phải thẳng hàng, ngay ngắn, không bị xô lệch.

+ Giữ chặt dải bìa, lấy mép dải bìa làm điểm tựa, dùng bút dạ kim vẽ một vòng tròn quanh thân ống nhựa:

+ Bỏ tờ bìa ra, ta được một vòng tròn hoàn chỉnh như dưới hình:

Bước 3: Cắt ống nhựa. Đối với những bạn mới làm kính lần đầu, đây là công đoạn khó nhất. Các bạn nên chuẩn bị một chiếc ghế (hoặc tấm gỗ) có gờ vuông góc như trong hình trên cùng để làm điểm tựa chắc chắn cho dễ cắt ống. Đầu tiên đặt lưỡi cưa sát vạch dấu, cách khoảng 1-2mm (tuyệt đối không được cưa đè lên vạch dấu đó). Sau đó kéo nhẹ lưỡi cưa để lưỡi cưa “ăn” dần vào ống nhựa. Sau khi đã cưa sâu vào khoảng 0,5mm, các bạn vừa xoay ống nhựa vừa cưa dần tạo “rãnh” cho đến khi nào hết 1 vòng ống thì thôi, sau đó mới cưa đứt ống theo vệt cưa ban đầu. Lưu ý không được giữ nguyên ống và cưa thẳng một mạch từ trên xuống dưới vì làm như vậy rất dễ bị lệch đường cắt.

Sau khi cưa đứt ống, chúng ta sẽ có đoạn ống mới nham nhở như ở dưới đây, các bạn có thể thấy vạch dấu vẫn còn nguyên vẹn sau khi cắt ống, như vậy là OK.

Để loại bỏ những vết nham nhở trên, các bạn sẽ dùng giũa sắt để giũa chúng đi. Nhựa PVC là chất liệu khá mềm để mài giũa, sau khi đã giũa hết vết nham nhở đến sát vạch dấu như hình dưới đây là công việc cắt ống đã đạt yêu cầu.

Để vết cắt mịn và phẳng tuyệt đối, các bạn nên mài lại lần nữa trên giấy ráp. Muốn biết vết cắt có thẳng góc hay không, các bạn nên quấn dải bìa giấy như hướng dẫn ở trên để kiểm tra lại.

 3. Hướng dẫn kỹ thuật khoan lỗ, bắt vít ghép nối các bộ phận với nhau

Muốn có được lỗ khoan đẹp, tốt nhất là sử dụng khoan tay cùng bộ mũi khoan nhiều cỡ khác nhau. Nếu không có điều kiện thì đành phải dùng dùi nhọn để dùi lỗ, các bạn cũng nên chuẩn bị 2-3 cái dùi có kích thước khác nhau, tuỳ thuộc vào kích thước của ốc vít định sử dụng. Đối với ống nhựa PVC, các bạn nên dùng nan hoa xe đạp, xe máy giũa hoặc mài thật nhọn, sắc để làm dùi. Với những loại ống dày khó dùi, các bạn có thể hơ nóng dùi trên lửa trước rồi mới dùi sẽ dễ dàng hơn, tuy nhiên cũng không nên quá lạm dụng phương pháp hơ nóng vì trong một số trường hợp, việc hơ nóng dùi để dùi lỗ có thể làm biến dạng bề mặt ống PVC.

Sau đây chúng tôi sẽ giới thiệu phương pháp bắt vít ghép 2 bộ phận khác nhau của kính thiên văn lại với nhau. Mục tiêu đặt ra là phải làm thế nào để ghép 2 bộ phận cố định chặt, khít với nhau, nhưng khi cần thiết, chúng ta vẫn có thể tháo ra và lắp lại một cách dễ dàng (vì đó là việc thường xuyên phải làm). Chúng tôi sẽ hướng dẫn ghép bộ chỉnh nét vào thân ống kính để làm ví dụ:

Trước tiên, chúng ta phải chọn loại vít có kích thước, chiều dài phù hợp cho việc bắt vít 2 bộ phận trên. Những vít này có kích thước khá nhỏ nên cũng hơi khó kiếm, các bạn có thể tận dụng các loại vít gỡ ra từ đồ chơi trẻ em.
Tiếp theo là chọn mũi khoan: Các bạn lưu ý, trong trường hợp này, thân ống kính bọc ra ngoài bộ chỉnh nét, vì vậy chúng ta sẽ phải khoan lỗ to trên thân ống kính và lỗ nhỏ trên thân bộ chỉnh nét, sao cho chiếc vit đút lọt thoải mái qua thân ống kính, sau đó sẽ bắt ren trực tiếp vào bộ chỉnh nét. Muốn thế cần có 2 mũi khoan, 1 chiếc nhỏ hơn mấy cái vít trên, chiếc còn lại thì phải có kích thước to hơn mấy cái vít một tí.

Bước tiếp theo, gá chặt bộ chỉnh nét vào thân ống kính, nếu nó không chặt thì có thế dán băng dính cố định 2 bộ phận lại với nhau, dùng búi dạ đánh dấu vị trí khoan lỗ (thường là 3 vị trí chia đều trên chu vi ống kính), sau đó dùng mũi khoan nhỏ để khoan thẳng qua 2 lớp nhựa. Các bạn nhớ phải đánh dấu vị trí 2 bộ phận trên sao cho khi gỡ ra rồi lắp lại mấy cái lỗ khoan của 2 bộ phận đó phải hoàn toàn khớp với nhau

Tiếp theo, gỡ 2 bộ phận ra, dùng mũi khoan to khoan lại vào 3 lỗ nhỏ của thân ống kính sao cho có thể đút lọt thỏm con vít vào đó:

Cuối cùng, ghép 2 bộ phận lại với nhau theo đánh dấu ban đầu, lắp 3 con vít vào, vặn tạo ren trực tiếp lên bộ chỉnh nét, như vậy là ta đã ghép hoàn chỉnh 2 bộ phận lại với nhau.

 Phần II. Hướng dẫn làm Kính thiên văn khúc xạ D60f900mm từ bộ linh phụ kiện của HAS:

 1. Nguyên vật liệu:
– Bộ vật kính D60f900mm kèm giá đỡ
– Bộ chỉnh nét (focuser) dành cho kính KX 60mm
– Kính tìm mục tiêu (finder scope) 5×24
– Gương chéo đổi góc chuẩn 1,25″
– 1 hoặc 2 thị kính chuẩn 1,25″ tiêu cự 20mm hoặc 12,5mm (càng nhiều càng tốt)
– 1 đoạn ống PVC 60 loại C1 dài khoảng 70cm (làm thân ống kính)
– 1 đoạn ống PVC 60 loại C0 (mỏng) dài 5cm. Lưu ý ống 60-C0 chỉ dày dưới 1mm, nếu không sẽ không sử dụng được.
– 1 đoạn ống PVC cỡ 76-C2 (dày 2mm) dài 17cm (làm choá chống loá)
– 1 đoạn ống PVC 76-C0 (dày 1mm) dài 5cm
– 02 bộ ốc vít cỡ 4mm dài 3cm (để gắn finder)
– 04 hoặc 06 con vít nhỏ, tốt nhất nên chọn vít có mũ hình nón ngược để có thể bắt chìm vào ống nhựa
– 01 tuýp Keo dán ống nhựa PVC
– 1 hoặc 2 đai xiết kim loại cỡ (đường kính) 65mm hoặc lớn hơn một tí

 2. Hướng dẫn làm Kính thiên văn
Trước tiên các bạn sẽ cắt ống 60-C1 thành 1 đoạn dài 67cm và 1 đoạn ống 60-C0 dài 5cm. Sau đó, câc bạn cắt ống 70-C2 thành 2 đoạn lần lượt có chiều dài 4-5cm và10-12cmcm; cắt ống 70C0 thành 1 đoạn dài 5cm. Sau khi chuẩn bị đầy đủ mọi thứ và cắt xong ống, chúng ta có những thứ sau:

Trong hình trên, ống 76-C2 được tôi cắt thành 2 đoạn dài 11cm và 5cm, đoạn 76-C2 hơi bị loe ra một tí vì đó là phần đầu của cây ống nhựa, nó được dùng làm choá chống loá nên loe ra càng đẹp.

Nhiệm vụ tiếp theo là ghép bộ vật kính D60f900 và bộ chỉnh nét (focuser) vào 2 đầu của đoạn ống 60-C1 dài 67cm. Do đặc điểm kích thước của bộ vật kính D60f900 và bộ chỉnh nét không thể gắn trực tiếp vào ống PVC 60, chúng ta cần đoạn ống 60-C0 5cm và đoạn ống 76-C0 5cm làm “cầu nối” để lắp ghép chúng với nhau. Với đoạn ống 60-C0 dài 5cm, các bạn cắt đứt nó ra và lồng vào 1 đầu của đoạn ống 60-C1 dài 67cm, chừa ra một đoạn khoảng 1,5cm như hình dưới.

Với đoạn ống 76-C0 dài 5cm, các bạn cắt đứt nó ra, sau đó cắt bỏ đi một đoạn sao cho phần kia có thể bọc vừa khít vào đầu còn lại của đoạn ống 60 dài 67cm (chừa ra 1 đoạn 1cm).

Với phần thừa còn lại của đoạn 70-C0 dài 5cm, chúng ta sẽ cắt 1 dải mỏng vừa đủ để ghép vào chỗ trống ở đầu kia của ống 60-C1 (xem hình minh hoạ ở dưới, chỗ khoanh tròn màu đỏ):

Tiếp theo, các bạn sẽ dùng keo dán nhựa PVC để dán các chi tiết đó vào với nhau, dùng đai xiết để xiết chặt chúng lại và chờ khoảng 15-20 phút để keo khô. Lưu ý chỗ vết đứt của 2 đoạn ống bọc ngoài ống 60-C1 nên để cùng bên đối diện nhau.

Trong lúc chờ keo khô, các bạn sẽ làm tiếp choá chống loá cho kính thiên văn, từ 2 đoạn ống 76-C2 dài 11cm và 5cm. Ta cắt đứt đoạn 76-C2 dài 5cm, cưa đi 1 đoạn ngắn sao cho phần kia nhét vừa vào đầu nhỏ của ống 76-C2 dài 11cm.

Ướm thử bộ vật kính D60f900mm vào xem có vừa không, nếu vừa thì bôi keo dán 2 đoạn ống đó vào nhau.

Sau khi keo khô, các bạn sẽ gá lắp các bộ phận chính lại với nhau như hình dưới đây, như vậy là ta sắp có 1 chiếc kính thiên văn D60f900mm hoàn chỉnh:

 – Khoan (dùi) lỗ để bắt ốc ghép cố định bộ vật kính và focuser vào ống 60-C1:
Chi tiết cách khoan lỗ bắt vít, xin mời các bạn xem phần hướng dẫn kỹ thuật cơ bản ở trên (Phần I, Mục 3: Hướng dẫn kỹ thuật khoan lỗ, bắt vít ghép nối các bộ phận với nhau).

Bây giờ, chúng ta sẽ lắp bộ Vật kính vào đầu thân ống kính, lấy bút dạ đánh dấu chỗ cần khoan, sau đó tháo bộ vật kính ra để khoan một lỗ nhỏ.

Thành trong của ống nhựa khá mỏng, vì vậy, chúng ta sẽ cắt 2 mẩu nhựa nhỏ rồi dán vào bên trong để gia cố cho nó, chú ý lấy 2 cái kẹp kẹp chúng lại cho khỏi rơi (vì keo ướt). Chờ một lúc cho khô keo thì khoan lại lần nữa cho thủng cả 2 lớp nhựa:

 – Tiếp theo, các bạn gắn bộ chỉnh nét (focuser) vào đầu kia của ống 60-C1, đánh dấu 3 vị trí cần bắt vít rồi khoan trực tiếp qua 2 lớp nhựa.

 – Khoan lỗ bắt vít cho kính tìm mục tiêu (finder scope): Kính tìm mục tiêu thường được gắn chếch 45 độ (so với đỉnh của bộ chỉnh nét) sang bên trái hoặc bên phải. Nếu bạn thuận mắt trái thì nên gắn nó sang bên phải và ngược lại, nếu bạn thuận mắt phải thì gắn nó sang bên trái. Gắn lệch như vậy sẽ giúp việc tìm mục tiêu được thuận tiện hơn. Trước tiên, các bạn gá finder lên thân ống, dùng bút hoặc dùi nhọn lấy dấu để khoan lỗ.

Các bạn nên chế thêm 1 miếng đệm lót bên trong thành ống như thế này để việc gá lắp 2 con vít giữ scope finder được chắc chắn:

Chọn mũi khoan có kích thước vừa với ốc số 4, khoan 2 lỗ tại vị trí đánh dấu, sau đó luồn 2 con vít từ bên trong thân ống ra ngoài rồi bắt ốc cố định nó lại. Cuối cùng gá finder vào và bắt ốc.

Xong xuôi đâu đó, ghép các bộ phận lại với nhau, ta có 1 Kính thiên văn loại D60f900 hoàn chỉnh. Việc tiếp theo là lắp gương chéo + thị kính vào để test. Nếu thấy chất lượng ảnh nét, focuser vận hảnh trơn tru là đạt yêu cầu.

 Sơn chống phản quang bên trong lòng ống kính và choá chống loá. Lòng trong ống PVC thường khá nhẵn, bóng, nếu không sơn chống phản quang bên trong, các tia sáng chiếu xiên sẽ có điều kiện để phản xạ lung tung trong lòng ống và gây mờ, nhiễu hình ảnh, làm giảm độ tương phản của hình ảnh. Có rất nhiều phương pháp chống loá khác nhau, nhưng phương pháp cơ bản nhất là dùng sơn đen không bóng để sơn bên trong lòng ống kính thiên văn. Các bạn cũng có thể dùng giấy ráp đen dán bên trong ống kính thay cho việc sơn đen bên trong.

Sau đây chúng tôi sẽ hướng dẫn cách sơn đen bên trong lòng ống. Các bạn lưu ý phải dùng loại sơn đen không bóng (vì nếu dùng sơn đen bóng thì không có tác dụng gì cả), chúng tôi thường dùng loại sơn xịt loại Pylox hiệu Lazer của hãng Nippon (nếu ở Hà Nội có thể mua ở phố Hàng Quạt , 27k/lọ).

Chúng ta sẽ phải sơn đen bên trong 2 bộ phận là thân ống kính và choá chống loá. Trước khí sơn, phải dùng giấy ráp đánh xước bên trong lòng ống kính để tăng độ bám dính cho sơn. Để đánh xước bên trong ống 60, các bạn dùng giấy ráp quấn quanh đầu 1 đoạn ống 48 (hoặc 1 cái que gỗ), sau đó luồn vào trong ống 60 để chà nhám.

Sau khi đánh xước xong, dùng khăn lau sạch bụi trước rồi mới xịt sơn vào bên trong thân ống kính và choá chống loá.

 Sơn trang trí bên ngoài ống kính: Sau khi sơn chống loá bên trong, các bạn nên để khoảng 1 buổi hoặc 1 ngày để sơn khô (tuỳ thời tiết), sau đó chúng ta sẽ sơn trang trí bên ngoài ống kính. Trước khi sơn, các bạn nên tháo rời các bộ phận của kính ra, dùng giấy ráp thật mịn để đánh xước nhẹ thân ống kính để tăng độ bám cho sơn (không dùng giấy ráp thô vì sẽ tạo vết xước to, sơn lên cũng không che hết được). Tiếp theo, dùng bìa cứng bọc lót, che chắn cẩn thận những chi tiết không cần sơn rồi mới tiến hành sơn. Khi sơn, các bạn lưu ý để đầu ống xịt cách xa thân ống nhựa từ 10 đến 20cm, xịt nhẹ và đều lên thân ống. Các bạn có thể sơn mỗi bộ phận một màu khác nhau tuỳ ý.

Tuỳ vào thời tiết, nên chờ cho sơn khô hẳn mới lắp ghép các bộ phận lại với nhau. Khi đó ta sẽ có một thân ống KTV D60f900mm hoàn chỉnh:

NHỮNG CHIẾC KÍNH THIÊN VĂN TỰ CHẾ CỦA CÁC NHÀ THIÊN VĂN NGHIỆP DƯ NHƯ THẾ NÀO.

Đâu sẽ là chiếc kính thiên văn tự chế “nhất”, cùng chia sẻ nào:

Có Nhà Thiên Văn Học Nghiệp Dư nào mong chờ cuộc thi “Bình chọn Kính Thiên Văn Tự Chế”  từ Thế Giới Thiên Văn ?

Thegioithienvan.com
Facebook.com/thegioithienvan/
Instagram.com/thegioithienvan/

The post TỰ CHẾ KÍNH THIÊN VĂN KHÚC XẠ D60f900 appeared first on Thế giới thiên văn.

 Sao Băng (Meteor) là những vật chất ngoài vũ trụ (thiên thạch) khi đi vào khí quyển của Trái Đất. Trên đường đi vào khí quyển với vận tốc siêu thanh, dẫn đến hình thành sóng xung kich (shock wave). Từ đó các phân tử không khí trên đường đi của vật chất sẽ bị nung nóng bởi sóng xung kích, hoặc bị nén đến mức nhiệt độ của sóng xung kích tăng lên rất rất cao và làm cho các thành phần vật chất của vật chất này bị nung đến nóng sáng (hơn cả độ sáng biểu kiến của Kim tinh) như “quả cầu lửa”.

 Sao Chổi (Comet) là một thiên thể gần giống như hành tinh ngoài vũ trụ khi chúng di chuyển đến gần Mặt Trời. Khi lại gần Mặt Trời, vật chất của sao chổi sẽ bốc hơi bởi nhiệt độ và cùng với ấp suât của gió Mặt Trời, đuôi bụi và khí kéo dài về phía đối diện Mặt Trời được hình thành, có hình dáng như cái chổi, đúng như tên gọi của chúng – Sao Chổi. Các sao chổi chứa đựng vật chất của thời kỳ khai sinh Hệ Mặt Trời, do vậy, đối với các nhà khoa học, chúng là đối tượng nghiên cứu quý báu để trả lời những câu hỏi về quá trình tiến hóa của Hệ Mặt Trời chúng ta, cũng như các hệ hành tinh khác trong vũ trụ. Họ nghĩ sao chổi là những mảnh còn sót lại từ khi hệ mặt trời bắt đầu ra đời. Điều này có thể xảy ra hồi hàng tỉ năm trước. Đó là một đám mây khổng lồ gồm khí, bụi, băng và đá.

Đến đây phần nào đã nhìn thấy được Sao Băng, Sao Chổi. Tiếp theo đây là những sự khác biệt giữa hai thiên thể để có thể tìm thấy nhau dễ dàng hơn

Trước khi được gọi là Sao Băng, Sao Chổi

 Thiên thạch – đá trời theo Hán-Việt, khi còn ở trong vũ trụ thì nó được gọi là vân thạch (meteoroid), là vật chất ngoài vũ trụ được cấu tạo từ nhiều đất đá và được gọi là Sao Băng khi đi qua bầu khí quyển của Trái Đất. Đa số thiên thạch có kích cỡ của một hạt cát, một số có thể lớn bằng một tòa nhà.

Ảnh: Dante Alighieri – Willamette Meteorite là thiên thạch to nhất được tìm thấy ở Hoa Kỳ.

 Sao Chổi được hình thành từ các thiên thể (Astronomical object) có thể tương đương các tiểu hành tinh hoặc vệ tinh loại nhỏ hoặc trung bình, theo Hán-Việt là vật thể trên trời được cấu tạo chủ yếu là băng và còn chứa cacbonnic, mêtan, nước đóng băng lẫn cùng bụi và khoáng chất.

Ảnh: Tttrung – Mô tả của họa sĩ về chuyến thám hiểm Sao Chổi Tempel 1 của tàu Deep Impact năm 2005

Được gọi là Sao Băng, Sao Chổi

 Sao Chổi chuyển động quanh Mặt Trời theo quỹ đạo elip rất dẹt khi tới gần Mặt Trời thì xuất hiện đuôi sáng do sự bốc hơi của các khí đóng băng trên bề mặt của nó và không bao giờ lao nhanh qua trên bầu trời của chúng ta. Có thể mất nhiều phút hoặc nhiều giờ, đôi khi là vài ngày để bạn thấy chúng dịch chuyển được một góc đáng kể trên bầu trời. Khi các thiên thể tiến đến sát Mặt Trời đủ để xuất hiện hai đuôi khổn lồ. Với đuôi bụi tán xạ trực tiếp ánh nắng theo cơ chế Mie, tạo nên màu trắng, còn đuôi khí bị ion hóa phát ra photon năng lượng cao, có quang phổ thiên về màu xanh lam. Thực tế là đa số Sao Chổi sáng yếu đến mức chỉ quan sát được qua kính thiên văn.

Comet C / 2020 F3 NEOWISE 15.07.2020

Trong khi đó, sao băng chỉ là vệt sáng nhỏ xuất hiện khi một thiên thạch (thường rất nhỏ) lao vào khí quyển Trái Đất và cháy sáng. Có thể quan sát chúng bằng mắt thường nhưng chúng xuất hiện chỉ là một vệt sáng xuất hiện và lao đi rất nhanh, tắt cũng rất nhanh. Khi có nhiều thiên thạch đi qua bầu khí quyển của Trái Đất sẽ xuất hiện trên bầu trời một số lượng lớn sao băng được gọi là “mưa Sao Băng”

Ảnh: Cheng Luo – Trên bầu trời Vạn Lý Trường Thành, tỉnh Hà Bắc, Trung Quốc, những vệt Sao Băng của trận Quadrantid đang tỏa sáng

Sau khi được gọi là Sao Băng, Sao Chổi

Sao Băng (thiên thạch), khi hướng về Trái Đất nếu không cháy hết thì chúng sẽ rơi xuống mặt đất và được gọi là vẫn thạch (meteorite).

Đối với Sao Chổi, chúng không tồn tại ổn định trên quỹ đạo, ngoài nguyên nhân từ nhiễu loạn hấp dẫn, còn có nguyên nhân từ sự hao hụt khối lượng và thay đổi cấu trúc mỗi khi lại gần Mặt Trời.

 Bạn đã biết nhưng gì về 2 người bạn Sao Băng, Sao Chổi. Những hình ảnh, những câu chuyện, huyền thoại hãy chia sẽ cùng Thế Giới Thiên Văn!

The post LÀM BẠN VỚI BẦU TRỜI (SAO BĂNG, SAO CHỔI) appeared first on Thế giới thiên văn.